De doelen die met behulp van GIS technieken kunnen worden behaald zijn voor een groot deel ook op een andere manier te halen. Maar de richting waarin de kerndoelen zich lijken te ontwikkelen kan een flinke stimulans zijn om ook eens aan andere manieren te denken. Een aantal van de huidige kerndoelen en vooral de voorgestelde wijzigingen van de commissie Wijnen is met GIS te ondersteunen. Deze doelen liggen met name op het gebied van de wereldoriëntatie.

Het aanleren van GIS-technieken als middel is een doel dat past binnen het kaartlezen, het aanleren van computervaardigheden en informatieverwerving ("begrijpend lezen").

Ook in didactische zin kan het inzetten van GIS-technieken in het onderwijs zeker effectief zijn. De interactiviteit en mogelijkheid om een aantal fenomenen tegelijk te bekijken zijn daarbij sterke punten.

Voorbeelden in de VS, Canada en mijn eigen ervaringen op de stageschool hebben aangetoond dat kinderen van de bovenbouw in de basisschool goed in staat zijn met GIS te werken. Ze zijn bovendien sterk gemotiveerd doordat ze zelf op de computer iets kunnen "maken"

De (potentiële) meerwaarde van GIS kan gevonden worden in

• mogelijkheden voor interactiviteit;
• mogelijkheden voor zelfstandig werken en zelfcorrectie;
• mogelijkheden voor zelfontdekkend leren;
• zinvolle computervaardigheidstraining
• afwisseling van werkvormen die leerprestaties bevordert;
• het actueel kunnen houden van gegevens.

Om GIS in de basisschool te kunnen inzetten moet aan een aantal randvoorwaarden zijn voldaan.

Landelijk beleid
Wil de inzet van GIS succesvol zijn, moet er volgens mij landelijk beleid komen. Men moet het belangrijk genoeg vinden om zich in te spannen voor het ter beschikking krijgen van een landelijk geregelde set van betekenisvolle gegevens. Het verkrijgen van gegevens en het bewerken hiervan tot bruikbare producten is op dit moment te lastig / duur.

Techniek
Het gebruik van GIS technieken is gebonden aan dezelfde regels als die gelden voor alle andere elektronische media (hoofdstuk 5). De manier die ik mij uiteindelijk voorstel is een uitgebreide website, webbased GIS. De enige specifieke randvoorwaarde die ik wil noemen is een snelle internetverbinding. Ik ga er echter van uit dat, alhoewel Kennisnet momenteel zwaar onder vuur ligt, op korte termijn geen school meer zonder (iets dergelijks) kan. Aan de kant van de server gelden andere eisen. Maar daar hoeft de school zich niet mee bezig te houden.

Leerkrachten
Vooral op basis van reacties van leerkrachten op mijn stagescholen en een nieuwsgroep op internet heb ik vastgesteld dat leerkrachten eigenlijk niets nieuws in de klas willen. De voorwaarden om wel iets nieuws te proberen zijn:

• geen extra werk
• direct zichtbare voordelen

Voor de basisschool lijkt het mij daarom niet haalbaar om "echte" GIS software aan te schaffen. Bovendien is de aanschaf waarschijnlijk te duur.

Na mijn onderzoek bestaat mijn overtuiging dat GIS technieken iets kunnen toevoegen in de hoogste klassen van het basisonderwijs nog steeds. Ik ben er nu zelfs van overtuigd dat het gaat gebeuren. Er zijn allerlei signalen dat GIS zijn weg naar de Noord-Amerikaanse scholen heeft gevonden. De Nederlandse samenleving maakt ook steeds meer gebruik van dit soort technieken. Het wordt tijd om na te denken over het gebruik in de basisschool. Volgens mij is alleen webbased-GIS een reële optie. GIS zonder dat je het merkt. De andere opties liggen open voor hobbyisten.
Naar boven